Posts tonen met het label Jac Hielema. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Jac Hielema. Alle posts tonen

maandag 17 juni 2013

Update 17-06-2013 Het moderne Pilatus-syndroom. De kool en de geit sparen.


Update 17-06-2013

Het moderne Pilatus-syndroom. De kool en de geit sparen.


Ich entscheide mich sowohl für Sergei O. Prokofieff als auch für Judith von Halle – eine geistige Wahl


Met deze titel beschrijft Jostein Saether in zijn blog de keuze die hij heeft gemaakt inzake de thema's die ook hier in dit blog aan de orde komen. Geen keuze willen/kunnen maken is natuurlijk ook een keuze.
Mijn radicale reactie daarop:
Es gibt Menschen, die anscheinend Gesund sind. Aber sie haben ein Unbehagen. Es fehlt ihnen nichts, aber sie denken sie koennen erst gluecklich werden wenn sie freiwillig und mutwillig sich selbst eine Gliedmasse amputieren lassen. Erst dann sind sie miit diesen Amputation gluecklich. Nun so etwas gibt es auch auf geistiger Ebene. Es ist kaum zu glauben,doch existierts in der Welt.
Vorbilder. Wie SOP und JvH uber zB das ploetzliche auftauchen eines Taufinsels sprechen kurz bevor die Taufe Christi und wie die Beteiligung von Johannes Zebedeus am Einweihungsgeschehen rund Lazarus von beiden gesehen wird. Kann einfach nicht behaupten Beiden haben Recht. Man kann die grosse Unstimmigkeiten vertuschen wollen, durch zu beschliessen sie nicht sehen zu wollen (amputieren) Und man kan das auch noch als den goldenen Mitteweg beschreiben. Aber es ist dann einfach ein Mutlosigkeit oder Einsichtslosigkeit, die Haende in Unschuld waschen hinter selbstgewaehlte Unwissenheit und seine Ratlosigkeit zugeben, was auf sich natuerlich ehrlich ist, das muss auch gesagt werden.
In de discussie over deze thema's valt op, er zijn JvH-aanhangers die alles blind geloven wat JvH te vertellen heeft, er zijn mensen die daarbij kritische vragen stellen en daaronder reken ik mijzelf en er is een grote groep mensen die liever de waarheid in het midden laat en zich liever niet durft uit te spreken, stel je toch voor dat het toch allemaal waar is?. Jostein Saether is in mijn opinie zo iemand. De man heeft boeken geschreven waarin hij zijn eigen incarnaties tot in de atlantische tijd ontrafeld, maar komt tot zijn verdriet bij veel mensen niet over als iemand die daarin ernstig te nemen zou zijn. Hij ziet zichzelf als iemand die indien hij geraadpleegd zou worden, de problemen in de antroposofische vereniging mee zou helpen kunnen oplossen. Een dergelijk geestelijk besluit om de kool en de geit ter sparen (Prokofieff en von Halle) past in dat streven.


In aardespiegel is dit thema ook nog steeds actueel, zei het nadat diverse keren een doorstart naar een nieuwe titel plaatsgevonden heeft.(zie ook hier, hier en hier en hier)


Citaat onder (uit bijdrage Jac Hielema 17-6-2013) geeft weer waar de worsteling om gaat en illustreert goed wat ik boven heb proberen aan te duiden.
JH: De tegenstellingen tussen die twee mensen, de tegenstellingen tussen het werk van Von Halle en Steiner, zijn bijna niet uit te houden. Toch leef ik liever met die tegenstellingen, dan dat ik partij kies voor de een of de ander.
Nu is de werkwijze van Jac H. zo, dat hij eerst diepgaand onderzoek doet (het lezen van boeken van JvH) volgens zijn zeggen .Dan pas uitspraken doet over de onderzoeksresultaten van Prokofieff. Dan blijkt ook dat hij een fundamenteel boek van Prokofieff nog helemaal niet gelezen heeft. Dat haalt hij later in en zegt dan daarna dat hij moet nuanceren. De vraag is wat hij met diepgaand bedoeld kan hebben? In ieder geval vond hij dat hij daarmee aan zijn plichten als geesteswetenschapper had voldaan.
Maar ja, de laatste titel over dit thema in aardespiegel luidt dan ook:
de ander ontmoeten in het gemeenschappelijke streven naar waarheid
Overigens hou ik er rekening mee dat Jac in het bovengenoemde citaat niet de tegenstellingen tussen von Halle en Steiner, maar de tegenstellingen tussen von Halle en Prokofieff bedoeld kan hebben. Mocht dat niet het geval zijn, dan gaat de worsteling kennelijk nog een graadje dieper, von Halle of Steiner.



JH: En verder, in mijn poging de aanwijzingen van Rudolf Steiner te volgen en me te ontwikkelen tot een ware geesteswetenschapper ben ik in een crisis beland.En in het vervolg van de monologen op het blog (18-6) nadat hij zich afvraagt of SOP de filosofie der vrijheid wel gelezen heeft of in het bijzonder deze::


JH: Graag zou ik hem (SOP) eens willen ontmoeten om hem te vragen wat hij onder 'geesteswetenschap' verstaat. Nu misschien zou het voor dhr. Hielema eens handig zijn om deze fondsenlijst te aanschouwen. Het zou ook kunnen zijn dat dhr. Prokofieff dhr. Hielema op grond van zijn schrijfsels helemaal niet zou willen ontmoeten, daar zijn gezondheid waarschijnlijk juist door dergelijke dingen al aangetast is.

Gelukkig heeft hij (JH) in het laatste draadje zijn geluk als geesteswetenschapper weer hervonden en heeft kennelijk zijn crisis overwonnen:


Deze hele oefening waar ik me de afgelopen maanden mee heb bezig gehouden, heeft mij opgeleverd dat ik me meer heb kunnen gronden in mezelf en dus mezelf verder heb kunnen ontwikkelen tot een zelfstandige onafhankelijke geesteswetenschapper.5-6-2014. We zijn verheugd te kunnen mededelen dat Jac Hielema nu eindelijk zijn complete geluk gevonden heeft. Hij presenteert zich nu als leraar -filosofie der vrijheid- en dit naast het ambt van geesteswetenschapper dat hij al eerder bekleedde.Van zijn ontmoeting met Prokofieff en het antwoord op zijn vraag aan hem, verwachten we t.z.t. nog een verslag. Meer over Hielema als filosoof der vrijheid in zijn (ver)oordeel over deboeken van Arie Bos, die hij net als zijn oordeel over Prokofieff niet gelezen heeft. (link)

enkele frappante fragmenten:


JH: Als doorgewinterde antroposoof stuiten alleen al de titels van de boeken van Arie Bos mij tegen de borst. Ze zetten mij in ieder geval niet aan tot het lezen van de inhoud.


JH; Ik hoop oprecht dat wij antroposofen nu eens echt voor de geesteswetenschap gaan staan en echt geesteswetenschappelijk verantwoord in het maatschappelijk debat. Ik beleef bij Arie Bos een soort knieval voor de gangbare wetenschap, die de antroposofie geen goed doet, en de mens dus ook niet.


JH; Maar nu is er een antroposoof, d.w.z. iemand die zich als geesteswetenschapper wil mengen in het debat. En hij noemt zijn boek "Mijn brein denkt niet, ik wel."


JH; Ik bedoel, lees Filosofie vd vrijheid. Als je je als geesteswetenschapper mengt in het maatschappelijke debat over denken en brein, lijkt het me dat je je op z'n minst hebt verdiept in Filosofie vd vrijheid.Dit zette de"" leraar vrijheid der filosofie"" op een blog.


dinsdag 4 juni 2013

Update 04-06-2013 Aardespiegel aanval op Prokofieff


Update 04-06-2013

Op aardespiegelforum is/was de volgende discussie gaande:

Diskwalificeert Sergej Prokofieff zich als geesteswetenschapper door de geesteswetenschappelijkheid van Judith von Halle te diskwalificeren?



De titel en het inleidende artikel is van Jac Hielema.

Een voorloper van deze discussie die in dit blog al meer gerefereerd is is hier te vinden.
Blogauteur van dit blog over JvH heeft daar ook gereageerd. Omdat blogauteur er ook al maanden mee bezig is, ontstond bij hem de idee, dat lezers van aardespiegel wel op de hoogte zouden zijn van diverse achtergronden. Maar dat was dus een misvatting..Dat bleek vooral omdat er enkelen zijn die Prokofieff nogal heftig aanvallen zonder echter zelf zijn boeken gelezen te hebben. Men ageert vanuit antipathie en niet op argumenten. Dat is dus nauwelijks geesteswetenschappelijk onderzoek te noemen, zoals in de bovenstaande titel gesteld wordt.
Daarom was blogauteur genoodzaakt ea nog eens kernachtig samen te vatten.

Enkele bijdragen uit de aardespiegel betreffende dat thema worden onder gerefereerd.

Diskwalificeert Sergej Prokofieff zich als geesteswetenschapper door de geesteswetenschappelijkheid van Judith von Halle te diskwalificeren?Geplaatst op  door 

Uitspraken, van welke aard dan ook, dienen voor iedereen innerlijk na te voltrekken zijn op waarheid. Want in diepste wezen wil niemand zichzelf in iets anders dan de waarheid funderen. Iemand die het bestaan van de waarheid in twijfel trekt, trekt zichzelf in twijfel. Elke andere grond dan de waarheid brengt namelijk angst, haat en twijfel met zich mee, die alleen overwonnen kunnen worden door innerlijk doorleefde en doorvoelde waarheid.De antroposoof Sergej Prokofieff, voorheen lid van het bestuur van de Allgemeine Anthroposophische Gesellschaft, doet uitspraken die geesteswetenschappelijk gefundeerd zouden zijn. Al tientallen jaren publiceert hij werk. Hij heeft een brede kring van lezers die hem waarderen en respecteren. Hoe komt deze man tot zijn uitspraken? Wat is zijn methode van onderzoek? En blijven zijn onderzoeksresultaten overeind na toetsing?In “Das Mysterium der Auferstehung im Lichte der Anthroposophie” doet Sergej Prokofieff uitspraken over Anna Katharina Emmerick (die hij overigens consequent Katharina von Emmerich noemt). Anna Katharina Emmerick (1774 – 1824) was helderziend en droeg de stigmata. Over haar zegt hij: “Als zulke somnambule (maanzieke, dromerige) onderzoeksmethoden de antroposofie zouden binnendringen en zich in haar breed zouden maken, dan zou dat het prijsgeven van de geesteswetenschappelijke onderzoeksmethode als zodanig zijn en daarmee het einde van de antroposofie als geesteswetenschap.” Hij gaat zelfs nog verder en zegt: In “de innerlijke onvrijheid waar de mens in terechtkomt”, als hij zich met zulke uiteenzettingen bezighoudt, ligt “het diep onchristelijke element van zulk een toegang ook tot de gebeurtenissen rond het keerpunt van de tijden”.Ook al noemt Sergej Prokofieff haar naam niet, iedereen weet dat hij het met deze uitspraken niet over Anna Katharina Emmerick heeft, maar over Judith von Halle. Ook zij is helderziend, ook zij draagt de stigmata. Het grote verschil tussen haar en Anna Katharina Emmerick is dat zij nu leeft, nu lid is van zowel de Allgemeine Anthroposophische Gesellschaft als de Freie Hochschule für Geisteswissenschaft en nu publiceert. In zijn laatste werk “Zeitreisen – ein Gegenbild anthroposophischer Geistesforschung” stelt Sergej Prokofieff expliciet de geesteswetenschappelijke integriteit van Judith von Halle ter discussie en daarmee impliciet ook zijn eigen geesteswetenschappelijke integriteitHet zwaard van de waarheid snijdt immers altijd aan twee kanten.Nogmaals: hoe komt Sergej Prokofieff tot zulke uitspraken? Wat is zijn methode van onderzoek? En blijven zijn onderzoeksresultaten overeind na toetsing?In haar laatste boek “Anna Katharina Emmerick, eine rehabilitation” schetst Judith von Halle niet alleen een portret van de persoonlijkheid van Anna Katharina Emmerick en haar werk, maar onderzoekt ze ook precies die vragen. Zoals een ieder die zich verdiept in de persoonlijkheid en het werk van Judith von Halle zich uiteen heeft te zetten met de kritiek van Sergej Prokofieff, zo is dit boek welhaast verplichte kost voor iedereen die het werk van Sergej Prokofieff waardeert en respecteert. Tenminste, wil deze controverse het niveau overstijgen van een strijd tussen aanhangers van de één of de ander. Want het mooie van deze hele controverse is dat het een ieder dwingt zichzelf te funderen in de waarheid en in de waarheid alleen. Zolang hij toch nog steunt op de autoriteit van Sergej Prokofieff of van Judith von Halle zonder hun onderzoeksresultaten innerlijk te doorleven en te toetsen op waarheid, zal hij gekweld worden door twijfel. Wie heeft nu gelijk? Wie kan ik vertrouwen? Op wie kan ik bouwen?Gelukkig heeft Rudolf Steiner in werken als “Wahrheit und Wissenschaft” en “Wie erlangt man Erkenntnisse der höhere Welten” ons de middelen aangereikt om zelfstandig alle (geestes)wetenschappelijke onderzoeksresultaten te toetsen of we nu helderziend zijn of niet. Voorwaarde is dan wel dat we niet steunen op de uiterlijke autoriteit van Rudolf Steiner, maar zijn aanwijzingen volgen om ons te funderen in onze eigen innerlijke autoriteit.
 (Jac Hielema).
(vet door blogauteur)

Kees: Aangezien de vorige thread door Jac afgesloten is, http://www.aardespiegelforum.nl/berichten/open-brief-aan-s-prokofjieff/ lijkt het me goed om hier te beginnen, waar Jac mee eindigde, maar wat voor de lezers niet zichtbaar is. (de bijdrage aldaar was gedelete). Er zal ook terug verwezen worden naar deze vorige thread, aangezien er bijv. door mij aan Jac vragen gesteld zijn waar hij (nog) niet op in gegaan is. Met name over kledingstukken in relatie tot spirituele en fysieke wereld.


Jac zei: Kees, naar aanleiding van deze reactie heb ik een nieuw berichtgeschreven over de controverse tussen SP en JvH. Bij deze wil ik je zeggen dat ik me diepgaand heb beziggehouden met de vragen: hoe komt SP tot zijn onderzoeksresultaten? (In dit geval baseert hij zich op één enkele uitspraak van Rudolf Steiner, waarvan niet eens zeker is of het er echt eentje is. Bovendien ook nog eens een positieve uitspraak over AKE, die SP vervolgens negatief interpreteert.) Wat is zijn onderzoeksmethode? (Het doorvorsen van het werk van Rudolf Steiner en zijn onderzoeksresultaten als absolute waarheid aannemen.) En kan ik zijn resultaten innerlijk doorleven en doorvoelen op waarheid? (Als ik zijn uitspraken over AKE respectievelijk JvH innerlijk doorleef, blijft er geen spaan van heel.) Daarmee heb ik voldaan aan mijn plichten als geesteswetenschapper. Rest wat mij betreft nog een antwoord op de vraag: waarom lukt het ons niet om tot een gesprek te komen? Mijn antwoord is wantrouwen. Je hebt geen vertrouwen in mijn integriteit als geesteswetenschapper. Omgekeerd vertrouw ik erop dat zowel jij als ik ons op een weg bevinden waarop het leven ons de waarheid zal leren.
doordat een eerdere bvijdrage die er eerst wel opstond opeens verdwenen was en ik dat niet bemerkt had, heb ik ik andere woorden nogmaals geprobeerd op dingen in te gaan:
De reacties van anderen op mijn tekst kunnen op aardespiegel nagelezen worden voor de context. als het goed is staat alles er nu weer terug en chronologisch zoals het hoort.
Mijn conclusie is er valt Prokofieff bijna niets te verwijten. Over dat bijna is meer te lezen in de boekrecensie van Junko Althaus. Dus een diskwalificatie vanwege geesteswetenschappelijkheid is m.i. geheel voor rekening van degene die deze titel van het thema zo genoemd heeft.
Daarna werd het chaotisch met name in de reacties want mijn volgende bijdrage werd niet geplaatst (er wordt gedacht dat het een technisch probleem was:)
Kees zei: Beste Jac, ingaand op het laatste bericht van de vorige thread (http://www.aardespiegelforum.nl/berichten/open-brief-aan-s-prokofjieff/#comment-450)

die echter daar gedelete is) het volgende.Ik merk direct al op waar jouw streven om geesteswetenschapper te zijn een manco vertoond. Je hangt je hele betoog daaraan op alsof Prokofieff zijn onderzoeksresultaten uitsluitend zou baseren op een uitspraak van Steiner. Nml. Deze:

""St; Katharina Emmerich von Clemens Brentano?- Darin sind Gesichte einer ausserordentlich guten Somnambule wiedergegeben. Namentlich sind es die Teile, die sich beziehen auf das Spiegelsehen, darin ist unzweifelhaft ausserordentlich Richtiges.-"" (GA 106 14-9-1908 Aegyptische Mythen und Mysterien, vragenbeantwoording archief)
Nu als je het boek van Prokofieff goed gelezen zou hebben zou je weten, dat dat niet het geval is. Ook zonder zo’n uitspraak van Steiner, maar met de kennis van wat Steiner over visionaire helderziendheid en somnambulisme gezegd heeft kun je tot dezelfde conclusies komen.(zie bijv. update 6-6-2013 boven) Immers dat houdt in dat er geen duidelijk onderscheid gemaakt wordt tussen waargenomen fysieke verschijnselen en helderziende waarnemingen. Zodat deze door elkaar heen gaan lopen. Een kenmerk is ook dat een somnambule niet in staat is zichzelf te controleren. Nu deze fenomenen die zowel bij anna Katharina Emmerich en Judith von Halle optreden, zijn zonder veel moeite in hun geschriften te vinden. Op mijn blog http://antropocalypse.blogspot.nl/2013/03/judith-von-halle-behrend.html heb ik daarvan al heel wat voorbelden genoemd, o.a. over het plotseling opduikende doopeiland. Nu Prokofieff heeft dat ook heel uitvoerig gedaan en laat zien wat spiegelzien is en wat het betekend zoals steiner beschrijft als helderziendheid in de maansfeer steken blijft. Hij geeft ook heel wat voorbeelden daarvan. Iemand die het boek als geesteswetenschapper gelezen zou hebben zou dat moeten zijn opgevallen. Dus als je vraagt waarom wij niet tot een gesprek komen, dan is het dit, je neemt over wat je in het boek van Judith von Halle over Anna Katharina Emmerich gelezen hebt, dat herken ik, Maar ik herken niet dat je ook maar een bladzijde van Prokofieff objectief gelezen zou hebben. Daarnaast nog, ik heb alle boeken van AK destijds al gelezen en er ook in 1999 een artikel over geschreven. Destijds bij de research voor het artikel kwam ik al tegen dat er in verschillende bronnen de schrijfwijze van de naam van AK verschillend was.Het was helemaal niet eenduidig hoe deze schrijfwijze was. http://antropocalypse.blogspot.nl/1999/01/anna-katharina-emmerich.html
Kees zei: Grote tegenstellingen komen daarin tot uitdrukking dat Steiner (en ook Prokofieff) heel duidelijk inzien dat er zintuiglijk waarneembare dingen zijn en bovenzintuiglijk waarneembare dingen, dat deze ook elk hun berechtiging hebben,maar dat deze in geen geval door elkaar heen gemengd moeten worden,ze moeten dus wel elk in hun eigen gebied waargenomen worden. Bij somnambulen en visionaire helderzienden zoals JvH en AKE daar gaan beide soort waarnemingen door elkaar heen. Als men dan als een fysieke waarneming laat gelden wat op een andere manier is waargenomem,zoals het plotseling opduiken van een doopeiland, dan komen de tegenstellingen van geesteswetenschap en visionaire helderziendheid en somnambulisme duidelijk aan het licht. En daardoor wordt de mogelijkheid om daar een goed gesprek over te hebben ook onmogelijk daar een partij het verhaal over een plotseling opduikend eiland wel gelooft omdat een gestigmatiseerde dat beweert. Dat zijn de tegenstellingen. Maar er kan natuurlijk achteraf van alles bij gefantaseerd worden,dat dat eiland plotseling omhoogkwam omdat er een aardbeving oid in de buurt plaatsvond oid,maar dat is geen geesteswetenschap. Het blindelings een gestigmatiseerde geloven is geen gwetenschap en derhalve een tegenstelling. Nu dit voorbeeld van het eiland kan ook uitgebreid worden op fysieke lichamen die in no time ontstaan en over de stof van doeken door rotsen heen etc. Steeds daar weer het principe van de vermixing van bovenzinnelijke met zinnelijke dingen. En verwarring is geen doelstelling van geesteswetenschap. Als je bij AKE leest bij bijv. De kruisgang door de straten van Christus,dan verteld ze dat waar bij het vallen zijn knieen de stenen raken,dat deze stenen smelten van meelij. Nu het zal de aarde zeker niet onberoerd gelaten hebben op ziels en etherisch nivo, maar door letterlijk te geloven dat deze deuken in de stenen ook fysiek ontstaan zijn, verlaat je de inzichten over natuurwetten en de geesteswetenschap.

vrijdag 17 mei 2013

Update 17-05-2013 tijdschrift Aardespiegel


Update 17-05-2013

Op aardespiegel ging de discussie ook verder,. Nadat er door een deelnmer gesteld was dat het zou gaan om een controverse tussen twee personen, namelijk Prokofieff en von Halle:
kwam deze reactie van Jac Hielema:
Als antwoord op deze vragen heb ik dan terugverwezen naar deze website. Ik had eerst willen volstaan door dit citaat:
Vet door auteur.
Maar dat zou toch te kort door de bocht geweest zijn. Wat nog wel gezegd kan worden buiten hetgeen hier op het blog al uitvoerig geschreven is.
Er wordt gesteld, dat ""een mens sterft en vervolgens weer opstaat uit de dood is toch ook nauwelijks te bevatten? "", nu dat ben ik met JH oneens. Dat is ooit eenmaal met Jezus Christus gebeurd.maar niet bij EEN willekeurig mens.Op de retorische vraag of ik geloof, dat Jezus Christus is opgestaan uit de dood, hoef ik dan ook niet meer in te gaan. En wat mijn antwoord ook zou zijn, daarmee wordt nog niet verklaard dat een grafdoek van stof dwars door een rotswand heen gegaan zou zijn en dat in het kader van bovenstaand citaat. De goden gaan niet de door henzelf geschapen natuurwetten buiten werking stellen. Bij Judith van Halle gebeuren er gewoon te veel van dit soort wonderen, die de goden tot leugenaars zouden maken volgens bovenstaand citaat.
KK: Het probleem te verengen tot een controverse tussen Prokofieff en Halle doet de zaak geen recht. Het gaat iedereen aan die zich serieus wil uiteenzetten met de antroposofie. En dan kom je grote tegenstellingen tegen en kun je je afvragen of het ueberhaupt nog om antroposofie gaat,als je bij Judith von Halle leest, dat ze heeft heeft over een grafdoek die dwars door een rotswand heengaat, of dat er plotseling in de Jordaan een eiland opdook vlak voor de doop, of dat bij de opwekking van Lazarus plotseling het lijk van Lazarus is verdwenen en dat er in een paar sekonden een nieuw fysiek lichaam wordt gevormd etc. Zie boven voor link naar mijn website waar eea nader uitgelegd wordt.


Ja, Kees, rond het zogenoemde mysterie van Golgotha gebeuren wonderlijke dingen waar ik met m’n verstand nauwelijks bij kan. Toch geloof ik dat Jezus Christus echt is opgestaan uit de dood. Ook geloof ik dat Hij ons de heilige geest heeft gegeven, die ons bijstaat en ons alles zal leren en “indachtig maken al wat Hij heeft gezegd”. (Johannes 14 : 26)Wat mij betreft gaat de controverse tussen Prokofieff en Von Halle erom hoe oordelen tot stand komen, vanuit de waarneming en op grond van feiten of niet. En of bepaalde mensen over andere mensen kunnen oordelen of ze wel of niet antroposoof zijn. En zo ja, op grond van welke waarnemingen komen ze tot die oordelen? Ook spreek je over grote tegenstellingen. Waar kom je die tegen? Over welke tegenstellingen heb je het? Vervolgens som je een aantal wonderlijke dingen op, die ook ik ben tegengekomen in het werk van Von Halle. Nogmaals ik kan die wonderlijke gebeurtenissen nauwelijks vatten, maar ik beleef ze niet als tegenstellingen. Tegenstellingen waaraan? Dat een mens sterft en vervolgens weer opstaat uit de dood is toch ook nauwelijks te bevatten?
Geloof jij dat Jezus Christus is opgestaan uit de dood?
St: Wunder. Es ist ein Aberglaube, anzunehmen, daß in dem gewöhnlichen Gang der Ereignisse dasjenige, was man als den gesetzmäßigen Zusammenhang erkannt hat,durch ein Wunder durchbrochen werden könne. Soviel muß geschehen nach notwendigenRegeln, als Vergangenes in den Ereignissen ist. Und würden die Götter ineinem Zusammenhang dasjenige durchbrechen, was gesetzmäßig drinnen ist, sowürden die Götter lügen; sie würden ableugnen das, was sie vor Zeiten festgestellthaben. 163.69